Dit onderzoek richt zich op het begrijpen van de beweegredenen achter de migratie van west naar oost-Nederland en de rol van sociaal-culturele verschillen bij woonkeuzes.
Februari 2025 | De IJssel speelt een steeds belangrijkere rol in het Nederlandse rivierenland. Er wordt onderzocht hoe meer water naar deze rivier kan worden geleid om zowel bij hoog- als laagwater de veiligheid en waterhuishouding te waarborgen. Rond 2026 moeten concrete plannen duidelijk zijn, inclusief de benodigde ruimte voor de rivier en de impact op andere activiteiten zoals woningbouw en dijkversterking.
Er zijn verschillende aandachtspunten voor de IJssel:
- Meer water bij droogte en hoge afvoeren: Bij droogte moet meer water naar de IJssel om drinkwater op peil te houden. Bij hoge rivierafvoeren moet overstromingsgevaar worden beperkt. Het aandeel Rijnwater dat naar de IJssel gaat, kan stijgen van 15% naar 19%.
- Ruimte voor rivieren: Plannen omvatten onder meer dijkverleggingen, het verlagen van uiterwaarden, langsdammen en nevengeulen. Dit is nodig om pieken tot 18.000 kuub per seconde, en mogelijk zelfs 24.000 kuub, op te vangen.
- Klimaatverandering en veiligheid: Door stijgende waterstanden en bodemdaling dreigen problemen zoals onbevaarbare rivieren en verdroging van rivierdalen. Langsdammen en nevengeulen bieden oplossingen om de rivierbodem te stabiliseren en de vaarweg te verbeteren.
- Samenwerking: Besluitvorming moet rekening houden met lokale bewoners en andere belangen, zoals woningbouw en natuurbehoud.
De opdracht
De ruimtemakers gaan zich bezighouden met de vraag: Hoe kunnen wij de IJssel toekomstbestendig maken voor 2100? Daarvoor gaan ze een analyse doen van de problematiek die speelt door extremer weer. Met de analyse ontwikkelen ze conceptueel ontwerp en advies dat inspeelt op de uitdagingen en kansen voor de IJssel.
Resultaten
Door het toepassen van ontwerpgericht onderzoek hebben de studenten laten zien dat visualisatie essentieel is om systeemdruk bespreekbaar te maken. Ze ontwikkelden:
- Kaartbeelden waarop systeemdruk en kansen per locatie zichtbaar worden
- Scenario’s waarin alternatieve ruimtelijke toekomsten worden verkend (bijv. natuurzone, extensieve landbouw, tijdelijke wateropvang)
- Maquettes en moodboards die helpen om te communiceren met niet-technische doelgroepen
De studenten deden concrete voorstellen voor ruimtelijke ingrepen die meerdere doelen combineren, zoals:
- Multifunctionele klimaatbuffers: zones langs de IJssel die dienen voor wateropvang, natuurontwikkeling én recreatie
- Seizoensgebonden landbouw in overstroomgebieden, met gewassen die incidenteel water kunnen verdragen
- Waterrobuuste woonmilieus op hogere gronden met natuurlijke overgangsstructuren naar lagere delen
- Inpassing van groene infrastructuur voor ecologische verbinding en recreatief gebruik
Lees meer over de uitkomsten en bekijk het volledige onderzoeksrapport in de Pioneering Kennisbank.
