Het Twentse buitengebied kent een verspreid patroon van woningen, agrarische bedrijven, recreatielocaties en kleine kernen. Door deze ruimtelijke structuur is het ontwerp en beheer van sanitatiesystemen complexer dan in stedelijke gebieden. Tegelijkertijd spelen meerdere maatschappelijke opgaven door elkaar heen: strengere waterkwaliteitsnormen (Kaderrichtlijn Water), toenemende droogte, watertekorten, emissies uit slecht functionerende systemen, energiegebruik en kansen voor terugwinning van nutriënten en grondstoffen.
Sanitatie in het Twentse buitengebied

Een lappendeken aan systemen, maar geen duidelijk toekomstbeeld
In het gebied is een mix aanwezig van vrijvervalriolering, drukriolering, vacuümriolering, IBA’s, decentrale zuiveringen en innovatieve systemen zoals helofytenfilters en source separation. Veel van deze systemen zijn historisch gegroeid en sluiten niet altijd aan op toekomstige normen of duurzaamheidsopgaven. Gemeenten en het waterschap staan daardoor voor vervangings- en renovatieopgaven met stijgende kosten en onzekerheid over de beste alternatieven.
Wat dit project onderzoekt
Dit Ruimtemakers‑project richt zich op het inzichtelijk maken van de prestaties, kosten en toekomstbestendigheid van de verschillende sanitatiesystemen in het Twentse buitengebied. De studenten beantwoorden twee centrale vragen:
- Welke systemen zijn technisch, financieel en duurzaam het meest geschikt voor dit gebied?
Hierbij vergelijken zij systemen op totale kosten (TCO), betrouwbaarheid, energieverbruik, ruimtebeslag en milieu‑impact. - Waarom functioneren bepaalde bestaande systemen onvoldoende en welke verbetermaatregelen zijn het meest effectief?
Dit omvat analyse van prestaties, faaloorzaken en realistische verbeteropties op technisch, organisatorisch en gedragsmatig niveau.
Waarom dit relevant is voor gemeenten en waterschappen
Door druk vanuit regelgeving, klimaat en kosten moeten gemeenten en Twents Waternet keuzes maken die zowel betrouwbaar als toekomstbestendig zijn. Een onderbouwd overzicht van systeemprestaties en scenario’s helpt om prioriteiten te bepalen, investeringen beter te plannen en inwoners en bedrijven duidelijkheid te geven over de aanpak voor de komende jaren.
Wat dit project gaat opleveren
Het project levert een integraal en onderbouwd overzicht op van sanitatiesystemen en toekomstscenario’s, inclusief:
- een technische en financiële vergelijking van systemen (TCO),
- inzicht in knelpunten, prestaties en faaloorzaken,
- concrete verbetermaatregelen per systeemtype,
- een prioriteitenlijst met grootste impact op waterkwaliteit, kosten en duurzaamheid,
- aanbevelingen voor een toekomstbestendige sanitatieaanpak op regionaal niveau.
Dit Ruimtemakers‑project wordt uitgevoerd voor Twents Waternet en betrokken gemeenten.
Laat jouw Wicked Problem oplossen door de Ruimtemakers
Heb jij een vraagstuk zonder oplossing? Word dan opdrachtgever in het volgende Ruimtemakers-semester en Young Professionals zoeken een innovatieve oplossing voor jou!



















