Het Saxion Klimaatplein bestaat bijna een jaar, en in deze tijd is het uitgegroeid tot een opmerkelijke transformatie. Het oude plein was groot, leeg, erg warm en het regenwater werd direct afgevoerd naar het riool, wat vaak overstromingen veroorzaakte. Het was geen uitnodigende plek om tijd door te brengen. Daarom gaf Hogeschool Saxion studenten de opdracht om een klimaatbestendig plein te ontwerpen, waar ze zelf ook tijd zouden willen doorbrengen. Daarbij ontstond een opmerkelijke samenwerking met marktpartijen, waarbij studenten leerden van experts en de organisaties op hun beurt nieuwe inzichten opdeden van de studenten.  

Opmerkelijke samenwerking

Bij het ontwerpen en de realisatie van het plein werd intensief samengewerkt tussen studenten, docenten en marktpartijen. Aveco de Bondt, IAA Architecten, NTP, Buro Twin, Waterschap Vechtstromen en Pioneering droegen allemaal hun steentje bij om het klimaatplein tot een succes te maken. Door studenten bij het hele proces, van ontwerp tot realisatie, te betrekken, sloot het plein naadloos aan op hun behoeften. Daarnaast bracht het ook veel nieuwe inzichten, voor zowel de studenten als de marktpartijen.

Ontworpen door de eindgebruiker 

De studenten stonden aan het roer als ontwerpers van het plein, ondersteund door de expertise van IAA Architecten en Aveco de Bondt. IAA Architecten vertaalde de schetsen en ideeën van civieltechnische studenten naar een concreet schetsontwerp. Chiel Lansink, stedenbouwkundige, licht toe: “De samenwerking is waardevol omdat de studenten, naast bedenkers, ook gebruikers zijn van het plein. De frisse blik van civieltechnische studenten bracht extra waarde in het proces.” 

Aveco de Bondt hield toezicht op de kwaliteit van het werk van de studenten en stuurde hen waar nodig in de goede richting. Thijs Visser, consultant watersysteem, vertelt: “Aveco de Bondt heeft bijgedragen aan het ontwerp van het klimaatplein door vooral het werk van de studenten te toetsen. Hierbij denk je aan het ontwerp van het plein, de waterhuishouding en de raming. We maakten een overzicht van de ambities die Saxion wil verwezenlijken en droegen hiervoor oplossingsrichtingen aan.” 

De samenwerking met studenten bracht ook nieuwe inzichten, vertelt Thijs: “De inhoudelijke samenwerking met de studenten was leuk, omdat we niet alleen ons specialisme konden toevoegen aan het werk van de studenten, maar we kregen ook nieuwe inzichten dankzij de vernieuwende werkwijze die de studenten bijvoorbeeld hanteerden voor hun raming. Hier hebben wij ook weer wat van opgestoken.”  

Facetten van klimaatadaptatie 

Het ontwerp legde de nadruk op de zachtere facetten van klimaatadaptatie, zoals beleving en bewustwording. Door deze facetten te koppelen aan een civieltechnische aanpak ontstond een goede balans tussen een aangename groene plek en een functioneel waterbergingsplein. Chiel van IAA Architecten legt uit: “We hebben bewust niet gekozen voor klassieke wadi’s vanwege hun ruimtebeslag en landelijke uitstraling. In plaats daarvan kozen we voor stedelijke raingardens met strakkere randen, passend bij een stedelijk plein.” In de raingardens zit er verschil in de bodemopbouw om te kunnen testen welke ondergrond het beste functioneert. De ruimte om voor vernieuwende oplossingen te kiezen, was wat de samenwerking met de hogeschool uniek maakte volgens Chiel. “Marktpartijen zijn vaker terughoudend met innovatie maar een hogeschool omarmt dit juist”, vertelt Chiel van IAA Architecten.  

Technische uitwerking 

Onder begeleiding van Buro Twin werden studenten betrokken bij de technische uitvoering en werd de opdracht in de markt geplaatst. De samenwerking met studenten beviel goed. “De samenwerking met de groep studenten die bij ons op kantoor kwam om de uitwerking op te pakken, was erg pleziering. Ze hadden de drive en het inzicht om het project verder te brengen en brachten ook nieuwe inzichten”, vertelt Roy Nieuwe Weme, projectmanager bij Buro Twin. NTP werd aangesteld als aannemer van het project en verzorgde samen met Buro Twin, die de rol van uitvoeringsbegeleider op zich nam, de realisatie van het plein.  

Learning by doing 

Het ontwerpen en realiseren van het klimaatplein was een leerproces voor de studenten. Dat leerproces werd volop ondersteund door de betrokken marktpartijen. NTP, de aannemer binnen dit project, maakte bijvoorbeeld een belangrijk aanvulling in het onderwijs van de studenten. “We hebben veel gastlessen, workshops en rondleidingen gegeven. Ook zijn er door studenten van de verschillende opleidingen veel opdrachten omtrent het klimaatplein gemaakt. Op die manier beleven ze hoe theorie praktijk wordt”, vertelt Koen Vloothuis, projectleider bij NTP. De studenten proefden van de praktijk door onder andere mee te helpen met het opstellen van het bestek en het contract.  

Toekomstgericht ontwerp 

Koen van NTP vertelt verder dat het plein is gebouwd met oog voor de toekomst: “Bij de technische uitdagingen hebben we gekeken wat praktisch toe te passen was, maar ook duurzaam voor in de toekomst. Zo zijn er zelfs nog een aantal extra voorzieningen meegenomen, zoals elektra bij de zitbanken en kabels voor de verlichting, evenals waterleidingen voor toekomstig hergebruik van regenwater.” Bovendien werden materialen, welke vrijkwamen bij Saxion op andere projecten van NTP hergebruikt. Onder andere de zitelementen en bestrating kregen een tweede leven in een ander project. 

Ruimte voor nog meer innovatie 

Alle partijen zijn tevreden met het eindresultaat. Toch zijn de ideeën nog niet op. Extra schaduwplekken, beplanting van de wadi’s, horecagelegenheden, voorzieningen voor planten en vogels en de realisatie van een buitenlokaal zijn enkele van de geopperde suggesties voor verdere ontwikkeling van het plein. Omdat het plein naast een ontmoetingsplek ook een ‘living lab’ is, blijft er de komende jaren voldoende ruimte om te experimenteren met nieuwe klimaatadaptieve toepassingen.