Terugblik: Lancering programma integrale wijk

We hebben in Nederland de ambitie om in totaal 7.000.000 woningen van het gas af helpen voor 2050. Dat maakt dat we gemiddeld 300.000 huizen per jaar hebben te verduurzamen. Daarnaast willen we er ook voor zorgen dat energie betaalbaar blijft, het leef comfort in stand gehouden wordt en dat wijken weerbaar worden tegen klimaatverandering.   

Een enorme opgave.  

Maar het goede nieuws: we hoeven het niet alleen te doen.  

Programma Integrale Wijkverduurzaming

Op 27 januari hebben wij het programma Integrale Wijkverduurzaming gelanceerd. Een programma gericht op praktische samenwerking. Samen doen, leren en innoveren.   

Benieuwd wat er tijdens de lancering aanbod is gekomen? Bekijk hier de presentatie. 

De uitdagingen die voor ons liggen hangen sterk met elkaar samen. Daarom kiezen we voor één integraal vertrekpunt: niet vanuit problemen denken, maar vanuit kansen die ontstaan wanneer disciplines elkaar opzoeken. Om te versnellen willen we blokkades wegnemen en slimmere routes vinden. Zo werken we samen aan innovatieve, effectieve en opschaalbare oplossingen in een nieuw systeem.   

Het programma wordt opgedeeld in drie richtingen. Team Collectief Isoleren, Team Energie en Team Lokaal eigendom. In deze teams werken woningcorporaties, gemeenten, bouw- en onderhoudspartijen, infrabedrijven en installateurs samen aan concrete vraagstukken die de integrale wijkverduurzaming bevordert. Dit zijn geen praatgroepen, maar actiegerichte werkgroepen waarbij het samen oplossingen uitproberen en opschalen centraal staat.  

De werkgroepen worden begeleid door Marten Valk (community-manager) en Erick Wuestman (initiatiefnemer). En zullen het proces van onze community-aanpak volgen. Hierbij creëren we ruimte om dingen anders te doen. Door samen actie te ondernemen op echte praktijkvragen herkennen we bekende patronen en bouwen we samen aan nieuwe.   

Hieronder vind je meer informatie over de drie verschillende teams én hoe jij kan aansluiten bij deze teams.  

  

Zo werken we: De community-aanpak van Pioneering 

Pioneering ontwikkelde in 2022, samen met Hogeschool Saxion en de Universiteit Twente, een methodiek die duurzame samenwerking ondersteunt: de community-aanpak. Deze methodiek bouwt voort op de bewezen aanpak van Micro Learning Communities, die eerder succesvol is toegepast binnen individuele organisaties. 

Deze werkwijze is gebaseerd op deze kernprincipes:  

  • Niet alleen praten, maar doen: Er wordt direct concreet aan de slag gegaan met vraagstukken van deelnemers/uit de praktijk.
  • Waardevolle deelname: Zowel koplopers als starters halen hier voordeel uit.   
  • Klein beginnen en later uitbreiden: Een pragmatische start leidt tot duurzame groei.
  • Brede kennisdeling: Iedereen draagt bij aan een grotere meerwaarde.   

De drie teams:  

Team Collectief Isoleren  

De verduurzaming van woningen gaat nog altijd te langzaam. In veel wijken worden woningen nog steeds één voor één aangepakt, wat leidt tot hoge kosten, losse oplossingen en weinig schaalvoordeel. Hierdoor ontstaat versnippering, terwijl de opgave juist vraagt om tempo, samenhang en betaalbaarheid. Binnen Team Collectief Isoleren richten we ons daarom op een aanpak waarin de wijk als geheel centraal staat.  

We zetten in op collectieve isolatieprojecten die per wijk georganiseerd worden in plaats van per woning. Een industrieel, opschaalbare aanpak die slim is afgestemd op de verschillende woningtypen die er staan. Door dit samen te doen, ontstaat een eerlijke en betaalbare route naar een energiezuinige toekomst. Niet via losse ingrepen, maar via een samenhangende aanpak die meteen klaar is voor de volgende stappen in de energietransitie. De koppeling met technieken zoals zeerlagetemperatuur-verwarming (ZLT) en gelijkstroom (DC) sluit daar direct op aan, waardoor woningen in één beweging voorbereid zijn op de energievoorziening van morgen.  

Tegelijkertijd zijn we eerlijk over wat we nog moeten uitvinden:  

  • Wat vraagt deze manier van werken van marktpartijen? 
  • Hoe organiseren we een uitvraag die samenwerking, standaardisatie en schaal beloont?  
  • En hoe verdelen we de kosten en baten op een eerlijke manier tussen bewoners, gemeenten en andere betrokken partijen?  

Dit zijn geen randvragen, maar kernvragen. Want pionieren betekent niet alleen nieuwe oplossingen ontwikkelen, maar ook samen ontdekken hoe we ze organiseren. Alleen zo maken we de sprong van goede intenties naar echte impact in de wijk.  

We zijn daarom op zoek naar jullie ervaring: heb je een wijkvraagstuk, ervaring in renovatie, luchtdichting of isolatie, of waardevolle praktijkvoorbeelden? Dan nodigen we je van harte uit om mee te doen!  

 

Team Energie   

Het elektriciteitsnet staat onder druk. Het elektriciteitsnet staat onder piekbelasting, de capaciteit raakt sneller vol dan we kunnen uitbreiden en we verliezen onnodig veel energie door de omzetting tussen wisselstroom (AC) en gelijkstroom (DC). Tegelijkertijd groeien warmtenetten, lokale opwek en innovatieve installatietechnieken in rap tempo. Binnen Team Energie brengen we deze ontwikkelingen bij elkaar en onderzoeken we hoe ze elkaar kunnen versterken in een systeem dat klaar is voor de toekomst.  

We kijken hoe warmtenetten, gelijkstroomoplossingen en microgrids samen kunnen bijdragen aan een robuuste, efficiënte en betaalbare energievoorziening. Daarbij richten we ons niet alleen op techniek, maar juist ook op de praktische kant: wat werkt er werkelijk in de wijk, hoe organiseer je dit slim en wat is er nodig om innovaties van pilots naar opschaling te brengen?  

Er liggen daarbij belangrijke vragen die we samen willen beantwoorden:  

  • Hoe benutten we kansen wanneer de straat toch open moet?  
  • Welke voordelen van nieuwe energiesystemen blijken in de praktijk écht haalbaar?  
  • Hoe brengen we die helder over zodat de markt sneller beweegt?  
  • Wie wordt eigenaar van systemen zoals microgrids, en wie draagt verantwoordelijkheid voor beheer en besluitvorming?  
  • En kunnen we deze ingrepen slim combineren met klimaatadaptatie en circulariteit?  

Daarom zoeken we mensen met praktijkervaring: installateurs, adviseurs, professionals die werken aan warmtenetten, netcongestie of gelijkstroom, en iedereen die kansen ziet voor innovatie in de wijk. Werk je aan een pilot, heb je ideeën die je wilt toetsen of wil je meebouwen aan nieuwe oplossingen? Doe mee!  

  

Team Lokaal Eigendom  

De energietransitie draait niet alleen om techniek. De grootste verandering vindt plaats in de wijk zelf, waar bewoners, lokale organisaties en gemeenten steeds vaker samen verantwoordelijkheid nemen voor hun energievoorziening. In dit team onderzoeken we hoe vormen van lokaal eigenaarschap zoals stichtingen, coöperaties en collectieve financieringsmodellen kunnen bijdragen aan betaalbaarheid, betrokkenheid en lange‑termijn zekerheid.  

We verkennen hoe bewoners samen keuzes kunnen maken over warmte, stroom en investeringen, en hoe we die samenwerking zo kunnen organiseren dat de voorzieningen ook echt in lokale handen blijven. Denk aan constructies waarin bewoners mede‑eigenaar zijn, of aan as‑a‑service‑modellen die zorgen dat niemand hoge individuele kosten hoeft te dragen maar wél profiteert van comfort en lagere energielasten.  

Tegelijk is dit een domein waarin nog veel te ontwikkelen valt. We willen samen ontdekken onder welke voorwaarden zulke modellen financieel haalbaar zijn, hoe banken en andere financiers hierin kunnen meebewegen en welke juridische kaders nodig zijn om dit duurzaam te verankeren.   

Dit gesprek willen we voeren met relevante betrokkenen, omdat juist daar de kennis, praktijkervaring en creativiteit zit om nieuwe vormen tot wasdom te laten komen. Daarom zoeken we mensen die betrokken zijn bij energiecoöperaties, professionals bij gemeenten die zoeken naar betere samenwerkingsvormen, organisaties die ervaring hebben met financiering of governance, en betrokken inwoners met ideeën of praktijkvoorbeelden. Werk je met eigendomsvormen, investeringsmodellen of wijkinitiatieven? Doe mee en breng jouw ervaring in.  

 

Doe je mee?  

Ben je enthousiast geworden? Meld je dan aan voor de startbijeenkomst op 13 april 2026. Tijdens deze bijeenkomst bepalen we samen welke acties prioriteit krijgen en vormen we teams om direct aan de slag te gaan.  

In de tussentijd nemen we graag alvast contact met je op om af te stemmen waar jouw kennis, ideeën en vragen liggen.  

  

Eerst nog verder orienteren?

Op 3 maart organiseren we een webinar waarin we je in korte tijd meenemen in de aanpak, achtergrond en ambities van het programma. Een mooie manier om je verder te verdiepen en te ontdekken of deelname bij je past.   

Of stuur de link door naar collega’s of anderen in je netwerk voor wie dit programma interessant kan zijn?  

Meer weten? Neem contact op

Gerelateerde projecten

Lees het laatste nieuws