Op 6 februari stond de masterclass Integraal Organiseren in het teken van grip houden op een steeds complexere ondergrond. Energietransitie, klimaatadaptatie, woningbouw en vervangingsopgaven landen in dezelfde wijken, terwijl ruimte, mensen en middelen schaars zijn. De centrale boodschap: zonder digitale regie loopt het vast. Met GIS en geharmoniseerde data ontstaat overzicht, afstemming en versnelling. 

Drie-jarig programma 

Robin de Graaf opende de bijeenkomst met een toelichting op het driejarig programma dat we samen met de Universiteit Twente uitvoeren. Doel: toewerken naar een integrale aanpak van ondergrondse infrastructuur, waarin samenwerking, data en organisatie hand in hand gaan.  

Bekijk hier de presentatie. 

Gastspreker: Grip op de ondergrond

Daarna volgde de gastmasterclass van André Dorée en Ramon ter Huurne van de Universiteit Twente: Grip op de Ondergrond – waarom GIS, digitalisering en samenwerking nu essentieel zijn. 

Aan de hand van de WHY–WHAT–HOW-structuur schetsten zij eerst de urgentie. De ruimtelijke puzzel wordt ingewikkelder, terwijl de uitvoeringskracht onder druk staat. Opgaven botsen in een volle ondergrond en besluitvorming vraagt om steeds meer afstemming tussen gemeenten, netbeheerders en aannemers. Data is vaak versnipperd, niet gestandaardiseerd of onvoldoende actueel. 

Vervolgens werd duidelijk wat nodig is: GIS als versneller. Door ruimtelijke data te koppelen aan vraagstukken ontstaat een gedeelde werkelijkheid. Voorbeelden uit assetmanagement, mobiliteitsanalyses en integrale ruimteafwegingen lieten zien hoe datagedreven werken leidt tot betere tracékeuzes, minder verrassingen en kortere doorlooptijden. Het praktijkvoorbeeld uit Deventer onderstreepte dit: sterke procesregie gecombineerd met GIS-expertise maakt integraal werken concreet. 

Tot slot stond de vraag centraal hoe dit structureel te organiseren. Drie bouwstenen zijn daarbij cruciaal: 

• Mensen en rollen: onder meer een ondergrondregisseur die integraal stuurt en een GIS-specialist die datakwaliteit en analyses borgt. 

• Data als fundament: actueel, compleet en gestandaardiseerd. Eerst de informatiebehoefte bepalen, dan de data organiseren. 

• Geharmoniseerde werkwijzen: één taal, één datastructuur en een gezamenlijk beslisritme in de keten. 

Bekijk hier de presentatie. 

Digitalisering als organisatievraagstuk

De masterclass maakte duidelijk dat digitalisering geen IT-vraagstuk is, maar een organisatie- en samenwerkingsvraagstuk. Zonder regie ontstaat versnippering; met regie ontstaat samenhang en snelheid. 

Belangrijke inzichten: 

• De energietransitie is dé drager voor integrale vernieuwing. 

• Arbeidscapaciteit wordt een structureel knelpunt; productiviteit en samenwerking moeten omhoog. 

• Investeren in ‘no-regrets’-maatregelen zoals digitalisering, learning communities en kennisdeling is noodzakelijk. 

• GIS moet centraal staan in de buurtaanpak, niet als bijproduct maar als sturingsinstrument. 

Meedoen  

Wil je ook bijdragen aan een uniforme en integrale aanpak voor Twente en mee ontwikkelen met andere gemeenten en nutsbedrijven? Neem de presentatie even door, neem een kijkje naar de Leven Lang Ontwikkelpakketten en neem contact op met Robin de Graaf (r.s.degraaf@utwente.nl). De voorgenomen start van het driejarig programma is maart 2026.